Do chwytania większych i śliskich ryb nadaje się doskonale ostro zakrzywiony haczyk, znajdujący się na górnej części dzioba.rmoran przytrzymuje duże ry­by za pomocą tego narzędzia i wy­dobywa z błota nawet węgorze. Tracze mają na nieco wydłużo­nym i zwężonym dziobie podobny haczyk jak kormoran, lecz poza tym ostre „ząbki”, tworzące wzdłuż brzegów dzioba jak gdyby piłkę. Temu szczegółowi zawdzię­czają one swoją nazwę, gdyż tra­czem nazywamy robotnika, który piłą „przeciera”, czyli przepiło­wuje drewno.Ząbki wspomagają haczyk w przytrzymywaniu zdo­byczy, zwłaszcza ryb większych. Wypada zaznaczyć, że ząbki tra­czy, ściśle biorąc, nie są takimi zębami, jakie mają np. ryby, gady lub ssaki, a jedynie ostrymi wypuklinami warstwy rogowej, pokrywającej całą powierzchnię dzioba. Anatomia uczy, że wszystkie dzisiaj żyjące ptaki w ogóle zębów nie mają.

W zupełnie inny sposób niż perkozy, kormorany i tracze pobierają pokarm kaczki i łabędzie. Nie żywią się one rybami, lecz przeważnie najdrobniejszymi zwierzętami i roślinami, tworzącymi w wodzie za­wiesinę, tzw. plankton. Dziób ich nie ma zatem kształtu harpuna ani zakrzywionego haka, lecz przypomina łyżkę, połączoną z sitem.

Dziób kaczki i łabędzia tworzy wraz z językiem skom­plikowany i nadzwyczaj precyzyjnie działający aparat. Jest to jak gdyby łyżka, pompa ssąco-tłocząca i sito lub filtr równocześnie. Gdy kaczka cofa mięsisty język, wciąga do lekko otwartego dzioba wodę wraz z zawiesiną. W następnym momencie zamyka dziób i wysuwając język wypycha wodę na zewnątrz. Ponieważ po brze­gach ułożone są delikatne rogowe blaszki, przez które woda musi się przecisnąć, zatrzymują się na nich wszystkie drobne zwierzęta i rośliny. Tę pozostałość ujmują brzegi języka i wsuwają do gardła.

Cała czynność odbywa się bardzo szybko, w ułamku sekundy, i stale się powtarza. Bardzo łatwo możemy ten sposób pobierania pokarmu obserwować na przykładzie kaczek domowych, które dotykając końcem dzioba powierzchni wody bez przerwy szybko mlaskają, przy czym dokoła na wodzie tworzą się delikatne fale. Ponieważ przy tej czynności ptaki nie potrzebują patrzeć i orientują się jedynie za pomocą dotyku, mogą kaczki i łabędzie żerować rów­nież w nocy. Dziób kaczek nadaje się tak samo dobrze do pobie­rania kęsów znacznie większych. Ślimaki, kijanki i mniejsze żaby ujmuje kaczka za pomocą tzw. paznokcia, to jest lekko zakrzy­wionej płytki, znajdującej się przy końcu górnej części dzioba. Stosunkowo szeroka gardziel umożliwia jej połykanie w całości kęsów dość dużych.

Za pomocą długiej szyi potrafią kaczki, a zwłaszcza łabędzie, sięgać głęboko w wodę. Najchętniej żerują na wodach płytszych, tam gdzie mogą dosięgnąć dna lub roślin podwodnych. Aby wy­dobyć pożywienie z nieco większej głębokości, nastawiają ciało pionowo i cały przód zanurzają pod powierzchnię. Bijąc nogami o wodę utrzymują równowagę w tej chwiejnej pozycji.